Katedra Geografii Fizycznej
Kształtowanie i ochrona środowiska
Hydrologia
Biogeografia
GIS
Dydaktyka geografii i przyrody
Kształtowanie i ochrona środowiska
Zespół geografów fizycznych pod kierunkiem Prof. dr hab. Tadeusza Szczypka prowadzi badania obejmujące szeroko pojętą problematykę kształtowania i ochrony środowiska ..więcej
Hydrologia
Zespół hydrologów pod kierownictwem dr hab. Stanisława W. Czai prowadzi badania obejmujące szeroko pojętą problematykę zmian stosunków wodnych ..więcej
Biogeografia
Zespół pod kierownictwem prof. Andrzeja Czyloka prowadzi badania nad szeroko pojmowanymi zagadnieniami funkcjonowania, ochrony i przemian ekosystemów ..więcej
Geograficzne Systemy Informacyjne
Są obecnie niezbędnym i szeroko wykorzystywanym narzędziem w badaniach i opracowaniach obejmujących różne elementy środowiska przyrodniczego ..więcej
Dydaktyka geografii i przyrody
Zajmuje się formułowaniem celów kształcenia geograficznego, opracowaniem kryteriów doboru i sposoby układu treści nauczania geografii ..więcej

Dydaktyka geografii i przyrody

Dydaktyka geografii to jedna z dydaktyk przedmiotowych. Zajmuje się formułowanie celów kształcenia geograficznego, opracowaniem kryteriów doboru i sposoby układu treści nauczania geografii, adaptuje ogólnodydaktyczne oraz opracowuje własne metody kształcenia i środki dydaktyczne, bada różne elementy i uwarunkowania procesu nauczania-uczenia się geografii, wykrywa prawidłowości tego procesu oraz racjonalizuje jego organizację.

Początki geografii jako przedmiotu nauczania i jej dydaktyki są niejasne. Przyjmuje się, że geografia zaczęła pojawiać się w szkołach jako dodatkowy przedmiot nauczania już w XV w., a w XVIII w. była już odrębnym przedmiotem szkolnym. Pierwszym dydaktykiem geografii był czeski pedagog Jan Amos Komeński (1592-1670). W dziele Wielka Dydaktyka (1657) zalecał nauczanie poglądowe oparte na współdziałaniu zmysłów i umysłu oraz głosił zasadę poznawania Ziemi od najbliższej okolicy, kładł nacisk na używanie map i obrazów w przypadku kiedy nie można było pokazać w naturze rzeczy odległych.

Nestor polskich dydaktyków geografii – S. Piskorz – określa dydaktykę geografii „nauką i sztuką edukacji”. Dydaktycy geografii prowadzą również badania oraz nauczanie z zakresu dydaktyki przyrody – przedmiotu który scala treści geograficzne z biologicznymi, chemicznymi i fizycznymi, a istnieje w polskim systemie edukacyjnym od czasu reformy oświaty w 1999 r.

Zajęcia z dydaktyki geografii (początkowo pod nazwą „metodyka nauczania geografii”) na WNoZ UŚ prowadzone są od początku istnienia kierunku geografia na UŚ. W strukturze Katedry Geografii Fizycznej istniała najpierw Pracownia Dydaktyki Geografii, później Zakład Dydaktyki Geografii, a do 2014 r. Zakład Biogeografii i Dydaktyki Geografii. Obecnie dydaktyka geografii pozostaje w zakresie obowiązków samodzielnego pracownika nauki.

Głównym zadaniem sosnowieckich dydaktyków było i jest kształcenie kandydatów na nauczycieli przyrody w szkole podstawowej (na studiach licencjackich) oraz kandydatów na nauczycieli geografii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych (na studiach magisterskich). Problematyka badawcza ogniskuje się wokół procesu nauczania geografii i przyrody, edukacji regionalnej i ekologicznej na różnych etapach edukacji szkolnej, ocenie przydatności terenu do organizowania i prowadzenia szkolnych zajęć terenowych.

W dorobku sosnowieckich dydaktyków geografii są zarówno opracowania dotyczące teoretycznych podstaw kształcenia geograficznego (prace M. Z. Pulinowej), gier dydaktycznych jako metod kształcenia (M. Augustyniak), teoretycznych założeń edukacji regionalnej (prace A. Hibszera), jak też opracowania o charakterze aplikacyjnym – programy i podręczniki szkolne oraz materiały metodyczne dla studentów, uczniów i nauczycieli (prace M. Augustyniaka i A Hibszera).

Prowadzona jest szeroka współpraca z 12. jednostkami zajmującymi się kształceniem nauczycielskim i dydaktyką geografii w szkołach wyższych w Polsce, współpraca z Komisją Edukacji Geograficznej PTG, Okręgową Komisją Egzaminacyjną w Jaworznie, Komitetem Głównym Olimpiady Geograficznej, Kuratorium Oświaty w Katowicach, oddziałem katowickim PTG, wydawnictwami edukacyjnymi oraz z nauczycielami i szkołami (od 2014 r. dr hab. A. Hibszer jest pełnomocnikiem Dziekana WNoZ ds. współpracy ze szkołami).